دوره ۱۴ جلدی تصحیح انتقادی کتاب «قانون در طب» ابنسینا منتشر شد
پروژه تصحیح انتقادی، شرح و تحقیق دوره کامل کتاب «قانون در طب» اثر ابوعلی سینا، پس از بیش از سه دهه پژوهش و تدریس علیرضا مسعودی، در قالب ۱۴ مجلد و حدود ۱۱ هزار صفحه به زیور طبع آراسته شد.
به گزارش وبدا، علیرضا مسعودی درباره هدف این پروژه اظهار داشت: هدف این پروژه صرفاً تصحیح یک متن کهن نبوده، بلکه احیا، تبیین و فهم دقیق مهمترین کتاب طب در تمدن اسلامی بوده است.
وی ویژگی اختصاصی این مجموعه را عرضه همزمانِ تصحیح انتقادی متن، شرح و تفسیر عبارات و بیان اختلاف نسخهها در ذیل همان متن و در قالب پانویس دانست و اظهار داشت: برخلاف شیوه متعارف که توضیحات و شروح را در بخشی جداگانه میآورند، در این اثر همه مطالب مورد نیاز برای فهم عبارت در همان موضع ارائه شده است.
مسعودی یادآور شد: افزون بر بهرهگیری از نسخههای معتبر خطی و چاپی، از مهمترین شروح قانون، از جمله شرح قطبالدین شیرازی، ابن نفیس قرشی، صدرالدین جیلانی و «کشف المکنون عن معالجات القانون»، و نیز از منابع همعصر و موازی همچون «ذخیره خوارزمشاهی»، «الحاوی» رازی، «کامل الصناعه» اهوازی، «صیدنه» ابوریحان بیرونی و دهها منبع لغوی و اصطلاحی استفاده شده است.
وی همچنین درباره روند شکلگیری این پروژه تصریح کرد: این مسیر علمی با حمایت و همراهی مؤسسه طوبی و استاد اسماعیل ناظم ادامه یافت و زمینه تکمیل این پروژه بزرگ را فراهم ساخت.
از دیگر ویژگیهای این مجموعه، اعرابگذاری کامل کتاب اول (کلیات) بهعنوان متنی آموزشی و درسی، و نیز تحقیق، تطبیق و بازشناسی نامهای علمی گیاهان دارویی در کتاب دوم (مفردات) و بررسی واژگان یونانی است.
در این تصحیح انتقادی، با بهرهگیری از نسخههای معتبر خطی و چاپی، از جمله نسخههای تهران، بولاق، روم، ایاصوفیه، سلیمانیه، دانشگاه همدرد هند، کتابخانه ملی فرانسه، مجموعههای شرقی موزه و کتابخانه لندن و دیگر منابع معتبر، کوشش شده است متنی هرچه نزدیکتر به اصل فراهم آید.
اینک ثمره این کوششها به منصه ظهور و چاپ رسیده است: دوره کامل «قانون در طب» در ۱۴ مجلد، حدود ۱۱ هزار صفحه، همراه با ۷۵٬۲۵۵ پاورقی پژوهشی، توضیحی و نسخهشناختی؛ مجموعهای که حاصل سالها تحقیق در نسخههای خطی، شروح قانون و منابع همعصر و موازی است.
همچنین ترجمه و شرح کامل کتاب اول (کلیات) در ۱۱۴۰ صفحه و با بیش از ۳۰۰۰ پاورقی علمی و پژوهشی منتشر شده است؛ اثری که افزون بر ترجمه متن، به تبیین مبانی فلسفی، طبیعی و پزشکی کلیات قانون پرداخته و راهنمایی برای فهم عمیقتر اندیشه پزشکی ابنسینا به شمار میرود.
علیرضا مسعودی از سال ۱۳۷۵ تاکنون در عرصه طب ایرانی به تدریس، پژوهش و تصحیح متون کهن اشتغال داشته است. تدریس آثاری همچون «قانونچه»، «قانون در طب» و «شرح اسباب و علامات»، همکاری با دانشکدههای طب سنتی تهران، قم و اردکان یزد و مدیریت پروژه نرمافزار «کتابخانه جامع طب» مرکز تحقیقات علوم اسلامی (نور) از جمله فعالیتهای علمی وی در این حوزه به شمار میرود.
ثمره این مسیر علمی، نخست با ترجمه و تصحیح فن اول از کتاب اول «قانون در طب» نمود یافت که در سال ۱۳۸۶، همزمان با تأسیس دانشکدههای طب ایرانی، با حمایت شرکت داروسازی باریج اسانس منتشر شد. پس از آن، تمام توان صرف تصحیح انتقادی متن «قانون» ابنسینا شد؛ تلاشی که به انتشار کتاب اول (کلیات) در دو مجلد در سال ۱۳۹۲ و کتاب دوم (مفردات دارویی) در سال ۱۳۹۴ انجامید و سپس به تصحیح سایر کتابهای این اثر سترگ گسترش یافت.

نظر دهید