به گزارش وب دا؛ دکتر سید محسن حسامی متخصص جراحی کلیه وعضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی فسا گفت : تعریق زیاد با فعالیت فیزیکی درآب وهوای گرم وننوشیدن مایعات کافی باعث تغلیظ ادرار و رسوب کریستال های موجود در ادرار وتشکیل سنگ می گردد .

وی گفت : در صورت وجود غلظت های بالا از موادغیر قابل حل در ادرار وننوشیدن مایعات کافی وتغلیظ ادرار خطرتشکیل سنگ افزایش می یابد.

دکتر حسامی اظهارداشت: به صورت طبیعی محصولات زاید فرایندهای شیمیایی بدن از طریق ادرار دفع می شوند .

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی فسا با بیان اینکه ادرار محتوی فرایندهای زاید مانند کلسیم ، اگزالات ،اسید اوریک وفسفات در مواردی داخل کلیه رسوب کرده وتبدیل به سنگ می شوند ، اظهارداشت: مکانیزم تشکیل سنگ مانند تشکیل مواد است (با اضافه کردن شکر داخل آب وقتی که کریستالهای (بلور) شکر به حد فوق اشباع برسند رسوب داده ونبات تشکیل می گردد ) .

به گفته وی کمبود ترکیبات شیمیایی داخل ادرار مانند سیترات ومنیزیم که به صورت طبیعی از به هم چسبیدن کریستالها جلوگیری می کنند باعث تشکیل سنگ می گردد.

دکتر حسامی با اشاره به اینکه فرایند تشکیل سنگ چند سال طول می کشد، اظهارداشت : سنگهای کلیه در اکثر موارد کوچک بوده وبا جداشدن از کلیه وارد حالب (میزنای ) می گردد . دراین حالت است که بیمار با سابقه ی دفع سنگ ویا بدون سابقه ی قبلی دچاردرد ناگهانی پهلو همراه با تهوع ونفخ شکم می گردد.

وی بیان کرد: سنگهای ریز کمتر از پنج میلی متر در اکثر موارد با تجویز دارو ودستورات داده شده توسط متخصص کلیه ومجاری ادرار دفع می گردد . سنگهای بزرگتر از هفت میلی مترعمدتا داخل کلیه و میزنای باقی مانده وباعث صدمه به بافت کلیه (در صورت عدم تشخیص به موقع ویا عدم پی گیری بیمار ) و یا از کار افتادن کلیه می گردد.

دکترحسامی گفت: بیماری های کلیوی ، دفع زیاد اگزالات موجود در(آجیل ، مرکبات ، گوجه فرنگی وتوت فرنگی) وسیستین موجود در (تخم مرغ) باعث تشکیل سنگ از طفولیت می گردد براساس آنکه کدام فرآورده ی زائد داخل ادرار به صورت کریستال (بلور) درآید انواع متفاوتی از سنگ کلیه وجود دارد.

دکتر حسامی با بیان اینکه اکثر سنگ های کلیه از نمک های اگزالات کلسیم ساخته شده اند ، گفت : درصورت پرکاری غده پاراتیروئید (که هورمون تولید شده توسط آن باعث جذب کلسیم از روده ها می گردد و برای عملکرد طبیعی استخوان ها لازم است ) میزان کلسیم خون افزایش یافته و دفع آن از طریق کلیه ها باعث ایجاد سنگ های متعدد محتوی کلسیم در هر دو کلیه می شود .

وی با اشاره به اینکه درصد کمی از سنگها حاوی اسید اوریک (که در نتیجه ی سوخت وساز مواد پروتئینی مانند : گوشت قرمز ، دل وجگر وقلوه و کله پاچه می شوند) هستند ، اظهارداشت : عفونت های طولانی مدت ادرار وفرایندهای قلیایی شدن ادرار باعث تشکیل سنگهای بزرگ کلیه (سنگ شاخ گوزنی ) می گردد که متاسفانه به علت بزرگی سنگ وخارج نشدن آن از کلیه و رد شدن ادرار از کنار آن بدون علائم بوده وزمانی تشخیص داده می شود که باعث صدمه جبران ناپذیر ودر مواردی از بین رفتن بافت کلیه شده اند .

دکتر حسامی گفت : همانطور که ذکر شد سنگهای تشکیل شده در کلیه عمدتا حدود پنج میلی متر بوده وبا خارج شدن از کلیه علائم زیر را دارند : درد شدید از پهلو شروع شده وبه زیر شکم وآلت تناسلی گسترش می یابد .احساس دفع ادرار ویا احساس دفع نشدن ادرار از علائم دفع سنگ است که در اکثرموارد متاسفانه بدون معاینه و به صرف اظهارات بیمار مبنی بربند آمدن ادرار در بخش های اورژانس سوند داخل مثانه گذاشته می شود که علاوه برایجاد عفونت در مواردی باعث آسیب به بافت مجرای ادرار می گردد.

متخصص جراحی کلیه ومجاری ادرار گفت : با مراجعه ی بیمار در صورتی که پزشک مشکوک به سنگ کلیه شود پس از تجویز دارو تسکین درد ، ابتدا سونوگرافی به منظور تشخیص سنگ ، اندازه آن، تاثیر آن برروی کلیه وآزمایش ادرار جهت بررسی عفونت ووجود کریستال های تشکیل دهنده سنگ در خواست می گردد وپس از بررسی در صورت لزوم از عکسبرداری های ویژه دیگر به منظور تشخیص بیشتر ودرمان مناسب استفاده می گردد .به منظور ارزیابی میزان کلسیم خون ، اسید اوریک وسایر مواد موجود در خون ممکن است آزمایش ادرار جمع آوری شده در طول 24 ساعت برای بررسی کریستال های تشکیل دهنده سنگ درخواست می گردد .

وی گفت: در اکثر موارد سنگ کوچک (حدود پنج میلی متر )است وبا تجویز مسکن ومصرف مایعات دفع می گردد چنانچه سنگ بزرگتر از پنج میلی متر بوده ودفع نگردد با دستگاههای سنگ شکن مختلف که بستگی به اندازه ومحل سنگ دارد و در اکثر مراکز درمانی موجود است کاملا خرد شده ودفع می گردد .

وی افزود: سنگ شکن روشی است که در بیمارستان انجام می شود (در حال حاضر به ندرت جهت خارج کردن سنگ ،عمل جراحی انجام می شود ). سنگ شکن برون اندامی روشی است که از امواج شوک دهنده با انرژی بالا برای شکستن سنگهای کلیه ومیزنای استفاده می شود و معمولا نیاز به اتاق عمل و بیهوشی نداشته و بعد از خردشدن سنگ بیمار مرخص می شود دراین حالت سنگ ریزه ها با مصرف مایعات ومسکن دفع می شوند .

به گفته وی سنگ شکن درون اندامی نیاز به بستری کردن بیمار ، اتاق عمل و بیهوشی عمومی داشته و در مواردی خاص برای خرد کردن سنگهای کلیه ، حالب ومثانه استفاده می گردد .

این متخصص افزود : جهت جلوگیری از عود مجدد سنگ بایستی بیماری زمینه ای را درمان کرد . به بیمار توصیه می شود که روزانه 2-3 لیتر مایعات بنوشد ودر مواردی رژیم غذایی خاص را مصرف کند . در تعداد قابل توجهی از بیماران سنگ سازی ارثی بوده وعلت خاصی را برای تشکیل آن پیدا نخواهیم کرد بیش از نیمی از افرادی که برای سنگ کلیه درمان می شوند بعداز 5سال دوباره آن را بروز می دهند . مصرف مایعات زیاد شرط اول درمان انواع سنگها وجلوگیری از تشکیل آن است مراجعه ی به موقع جهت بررسی ودرمان لازم به ندرت باعث آسیب دائمی به کلیه می شود.