به گزارش وبدا، اجلاس معاونان آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور روز گذشته ۲۴ مردادماه جاری به صورت وبیناری برگزار شد و بیش از سه ساعت به طول انجامید.

در این نشست، مهم‌ترین مسائل و چالش‌های روز حوزه آموزش علوم پزشکی کشور با حضور معاون آموزشی وزارت بهداشت، مدیران و مسؤولان حوزه‌های مختلف معاونت آموزشی وزارت بهداشت و معاونان آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت.

در ابتدای این اجلاس، دکتر حمید اکبری، مشاور معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با اشاره به هم‌اندیشی و تبادل نظر با معاونان آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور برای تعیین محورهای نشست، اظهار کرد: موضوعات مرتبط با امور هیأت علمی، مشارکت دانشگاه‌ها در تهیه محتوا برای استمرار آموزش در شرایط بحران، عدالت در آموزش، ظرفیت‌های پذیرش دانشجو در مقاطع مختلف و اقدامات انجام‌شده و چالش‌های موجود در این حوزه، از جمله محورهای اصلی این اجلاس است که بر اساس اولویت‌های پیشنهادی دانشگاه‌ها تعیین شده است.

وی همچنین بررسی سند توسعه متوازن آموزش‌های سلامت و موضوع آموزش در بحران و تاب‌آوری نظام آموزش دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور را از دیگر محورهای این نشست عنوان کرد.

دکتر اکبری تأکید کرد که با توجه به شرایط موجود، لازم است دانشگاه‌های علوم پزشکی ضمن بررسی ظرفیت‌ها و چالش‌های خود، برای استمرار فعالیت‌های آموزشی در شرایط پیش‌بینی‌نشده، برنامه‌ریزی و آمادگی لازم را داشته باشند.

ضرورت برنامه‌ریزی برای حفظ تاب‌آوری نظام آموزش پزشکی

در ادامه این اجلاس دکتر طاهره چنگیز معاون آموزشی وزارت بهداشت ضمن خیرمقدم به معاونان آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور که به تازگی به این مجموعه پیوسته‌اند، از خدمات معاونانی که به تازگی مسؤولیت خود را در دانشگاه‌ها ترک کرده و در جایگاه‌های دیگری به فعالیت خود ادامه داده‌اند، قدردانی کرد.

وی با اشاره به شرایط خاص و بحرانی کشور گفت: شرایط خاص کشور، ویژگیها و الزاماتی دارد که نمی‌توان در برنامه‌ریزی‌های آموزشی نسبت به آنها بی‌توجه بود؛ از این رو، لازم است برای استمرار تاب‌آوری نظام آموزش علوم پزشکی برنامه‌ریزی کنیم و در همه شرایط، ظرفیت‌ها و راه‌کارهای جایگزین لازم را در اختیار داشته باشیم.

دکتر چنگیز با بیان اینکه «مفهوم تاب‌آوری» باید در همه ارکان نظام برنامه‌ریزی‌ آموزشی دانشگاه‌ها مورد توجه قرار گیرد، افزود: همان‌طور که در مدیریت بیمارستانی همواره تأکید می‌شود که ضریب اشغال مناسب یک بیمارستان ۱۰۰ درصد نیست و باید ظرفیت‌هایی به عنوان ذخیره برای مواجهه با شرایط بحرانی در نظر گرفته شود، در نظام آموزش علوم پزشکی نیز باید حفظ امکانات ذخیره مورد توجه قرار گیرد تا در صورت بروز بحران، امکان مدیریت شرایط و استمرار خدمات آموزشی وجود داشته باشد.

افزایش ظرفیت پذیرش بدون توجه به زیرساخت‌ها، امکان مانور دانشگاه‌ها را کاهش داده است

دکتر چنگیز در بخش دیگری از سخنان خود، به موضوع الزام به افزایش پذیرش دانشجو و پیامدهای آن برای دانشگاه‌های علوم پزشکی اشاره کرد و گفت: از موضوعاتی که همواره در جلسات با مسؤولان تصمیم‌گیر در مجلس شورای اسلامی و شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح می‌کنیم، پیامدهای ناگوار الزام وزارت بهداشت به افزایش پذیرش دانشجویان رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی، بیش از ظرفیت واقعی دانشگاه‌ها است.

وی افزود: در شرایط کنونی، بسیاری از دانشگاه‌های علوم پزشکی از نظر زیرساختی امکان مانور چندانی ندارند؛ نه در خوابگاه‌ها ظرفیتی برای جابه‌جایی و مدیریت شرایط وجود دارد و نه در کلاس‌های درس امکان مانور برای جبران شرایط بحرانی فراهم است و اوضاع به‌گونه‌ای شده است که به دلیل افزایش پذیرش‌های مکرر چند ساله خارج از گنجایش واقعی دانشگاه‌ها، حتی اگر به هر دلیل یک هفته امکان برگزاری یک کلاس آموزشی نباشد، در فضا و زمان کافی برای جبران آن وجود ندارد. به عبارتی دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی در روزهای بدون بحران نیز با بحران پذیرش بیش از گنجایش مواجهند، چه رسد به این که به دلیلی از جمله ناترازی انرژی یا شرایط جنگی، بخشی از برنامه‌های آموزشی تعطیل شود که در این صورت، جبران آن بدون آسیب به بخش دیگری از برنامه آموزشی غیر ممکن است.

معاون آموزشی وزارت بهداشت تصریح کرد: در چنین شرایطی، معاونان آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی باید ضمن انجام وظایف جاری، نسبت به بحران‌های پیش‌بینی‌نشده نیز حساس باشند و در حوزه‌هایی که از استقلال نسبی برای تصمیم‌گیری برخوردارند، تدابیر لازم برای مواجهه با شرایط خاص را پیش‌بینی کنند.

ضرورت ایجاد نهضت بررسی و اصلاح داده‌های آموزشی دانشگاه‌ها

دکتر چنگیز در ادامه، با تأکید بر اهمیت داده‌های آموزشی در فرآیند سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری، بانک‌های اطلاعاتی و سامانه‌های آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی را یکی از منابع مهم اطلاعاتی معاونت آموزشی وزارت بهداشت دانست و بر ضرورت اطمینان از دقت در ثبت و پایش اطلاعات تأکید کرد.

وی گفت: یکی از مهم‌ترین ابزارهایی که وزارت بهداشت برای تصمیم‌گیری در حوزه آموزش در اختیار دارد، اطلاعات ثبت‌شده در سامانه‌های آموزشی دانشگاه‌هاست. بنابراین، لازم است اعداد و اطلاعات ثبت‌شده با حساسیت بیشتری بررسی شوند و سوابق اطلاعاتی سال‌های گذشته نیز مورد بازبینی قرار گیرد.

معاون وزیر بهداشت افزود: باید یک نهضت جدی برای بررسی، صحت‌سنجی و اصلاح اطلاعات و آمار آموزشی دانشگاه‌ها شکل گیرد؛ چرا که تصمیم‌گیری دقیق و سیاست‌گذاری مؤثر، بدون دسترسی به داده‌های صحیح، به‌روز و قابل اتکا امکان‌پذیر نیست.

بررسی وضعیت اعضای هیأت علمی و ظرفیت‌گذاری آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی

در ادامه این اجلاس، موضوعات مختلف حوزه آموزش علوم پزشکی با حضور مسؤولان معاونت آموزشی وزارت بهداشت و معاونان آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور مورد بررسی قرار گرفت.

از جمله مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در این نشست، می‌توان به گزارشی از بازنگری آیین نامه ارتقای مرتبه اعضای هیأت علمی، فراخوان بیست و دوم جذب اعضای هیأت علمی در دانشگاه‌های علوم پزشکی و همچنین چالش‌های مرتبط با وضعیت معیشتی و حرفه‌ای اعضای هیأت علمی اشاره کرد.

همچنین در این نشست، الگوهای تعیین ظرفیت آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ تشریح و درباره اقدامات انجام‌شده، الزامات اجرایی و چالش‌های موجود در فرآیند تعیین ظرفیت‌ها بحث و تبادل نظر شد.

استمرار آموزش در بحران؛ اولویت نظام آموزش علوم پزشکی

آمادگی دانشگاه‌های علوم پزشکی برای حفظ استمرار فعالیت‌های آموزشی در شرایط بحرانی کشور، یکی دیگر از محورهای مهم این اجلاس بود. در این بخش، ضرورت افزایش تاب‌آوری، انعطاف‌پذیری و آمادگی نظام آموزش علوم پزشکی برای مواجهه با شرایط پیش‌بینی‌نشده مورد تأکید قرار گرفت و راه‌کارها و پیشنهادات مختلفی جهت افزایش تاب‌آوری و انعطاف‌پذیری سیستم آموزش در دانشگاه‌ها پیشنهاد شده و مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. بر اساس مباحث مطرح‌شده، دانشگاه‌های علوم پزشکی باید ضمن حفظ کیفیت آموزش، برای سناریوهای مختلف بحران نیز برنامه‌های جایگزین داشته باشند و ظرفیت‌های لازم برای تداوم فرآیند آموزش، حتی در شرایط خاص، پیش‌بینی شود. در این راستا، رئیس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از فراخوان بسیج تولید و اشتراک محتوای آموزش الکترونیک برای حمایت از یادگیری دانشجویان خبر داد و دعوت نمود که معاونین آموزشی دانشگاهها به طور فعال، اسباب همکاری اعضای هیات علمی دانشگاه را با این بسیج علمی و آموزشی فراهم نمایند.

همچنین دکتر غلامرضا اصغری دبیر شورای آموزش داروسازی و تخصصی و مشاور معاونت آموزشی ضمن تشکر از دانشگاه‌هایی که اقدام به تدوین و ارسال پروتوکل تاب‌آوری آموزشی در شرایط بحران برای دانشگاه خود نموده‌اند، پیشنهاد کرد همه دانشگاهها با استفاده از تجربه این دانشگاه‌ها و بر اساس شرایط دانشگاه خود، شیوه نامه‌های مناسب را تنظیم و برای استفاده سایر دانشگاهها به اشتراک بگذارند.

در این اجلاس، دکتر محمدرضا صبری دبیر شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی، دکتر محمدحسین آیتی دبیر شورای گسترش علوم پزشکی، دکتر محمد جلیلی رئیس مرکز جذب و امور هیأت علمی و نخبگان، دکتر شقایق حق‌جوی جوانمرد رئیس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند و جمعی از معاونان آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور نیز به ارائه دیدگاه‌ها، گزارش اقدامات و بیان مسائل و چالش‌های حوزه مسؤولیت خود پرداختند.

در مجموع، اجلاس معاونان آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور با تمرکز بر سه محور «جذب و صیانت از اعضای هیات علمی»، «مدیریت ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های آموزشی» و «افزایش تاب‌آوری نظام آموزش علوم پزشکی در راستای حفظ کیفیت و جریان آموزش» برگزار شد و بر ضرورت هماهنگی بیشتر میان معاونت آموزشی وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی برای مواجهه با چالش‌های موجود و شرایط پیش‌بینی‌نشده تأکید شد.