میزبان طبیعی ویروس ابولا :

در آفریقا خفاش میوه ها ، به ویژه گونه هایی  از جنس Hypsignathus monstrosusو  Epomops franqueti  و   Myonycteristorquata میزبان طبیعی ویروس ابولا در نظر گرفته می شود . در نتیجه توزیع جغرافیایی ابولاویروس با طیف وسیعی از خفاش میوه ها همپوشانی دارد .

ویروس ابولا در حیوانات :

اگر چه پستانداران غیر انسان به عنوان منبع عفونت برای انسان ها بوده است اما آنها به عنوان مخزن در نظر گرفته نمی شوند بلکه به عنوان میزبان تصادفی مانند انسان هستند .

از سال 1994 طغیان های ابولا از گونه EBOV و TAFV در شامپانزه ها و گوریل ها مشاهده شده است .

گونه RESTV باعث طغیان های شدید EVD بیماری ویروسی ابولا در میمون های که در فیلیپین پرورش داده می شوند و در میمون های وادراتی به ایالات متحده آمریکا در سال 1998 و 1990 و 1996 و در میمون های وادراتی به ایتالیا از فیلیپین در سال 1992میشود.

از سال 2008 ویروس گونه RESTV در طول چندین طغیان در خوک در جمهوری خلق چین و فیلیپین تشخیص داده شده است . عفونت بدون علامت در خوک گزارش شده است و تلقیح آزمایشگاهی نشان داده که RESTV قادر به ایجاد بیماری در خوک نیست .

پیشگیری و کنترل :

کنترل Reston Ebola Virus در حیوانات خانگی :

هیچ واکسن حیوانی در برابر RESTV در دسترس نیست . تمیز کردن معمولی و ضدعفونی کردن خوک ها یا میمون مزارع با ( هپوکلریت سدیم و یا سایر مواد پاک کننده ها ) در غیر فعال سازی ویروس ها مؤثر می باشد .

اگر یک طغیان، مشکوک  به ابولا باشد. باید محل فوراً قرنطینه شود . جمع آوری حیوانات آلوده ، نظارت نزدیک از دفن یا سوزاندن لاشه ها جهت کاهش خطر انتقال حیوان به انسان ممکن است لازم باشد . محدود کردن یا ممنوع کردن حرکت حیوانات از مزارع آلوده به سایر مناطق می تواند از گسترش بیماری جلوگیری کند .

به محض اینکه طغیان های RESTV در خوک ها و میمون ها مشخص شد ایجاد یک سیستم مراقبت فعال در حیوانات برای تأمین هشدار به موقع برای دامپزشکی و مقامات بهداشت عمومی انسان ها ضروری می باشد .

کاهش خطر ابتلاء به عفونت ابولا در افراد :

در شرایط عدم وجود درمان مؤثر و واکسن انسانی ، بالا بردن سطح آگاهی افراد از عوامل خطر عفونت ابولا و اقدامات حفاظت شخصی ، تنها راه کاهش عفونت انسان و مرگ است .

در آفریقا در طول طغیان EVD پیام های آموزشی بهداشت عمومی برای کاهش خطر باید بر عوامل متعددی تمرکز داشته باشد .

کاهش خطر انتقال از  حیات وحش به انسان از طریق تماس با خفاش آلوده میوه یا میمون ها و مصرف گوشت خام آنها : حیوانات باید با دستکش و سایر پوشش های حفاظتی مناسب حمل شوند و محصولات حیوانات ( خون و گوشت ) باید قبل از مصرف به طور کامل پخته شوند .

کاهش خطر انتقال انسان به انسان در جامعه ناشی از تماس مستقیم یا تماس نزدیک با بیماران آلوده به ویژه از طریق ترشحات بدن : از تماس فیزیکی نزدیک با بیمار مبتلا به ابولا باید اجتناب کرد .

دستکش و تجهیزات حفاظت فردی باید هنگام مراقبت کردن از افراد بیمار در خانه پوشیده شود .

شستشوی مرتب دستها بعد از ویزیت کردن بیماران در بیمارستان و همچنین پس از مراقبت کردن در خانه ضروری است .

جوامعی که درگیر ابولا هستند باید به جمعیت آنها در باره ماهیت بیماری و تدابیر مهار طغیان بیماری از جمله دفن کردن مردگان آگاهی داد . افرادی که از بیماری ابولا می میرند باید سریعاً و به طریق صحیحی دفن شوند . خوک های پرورشی در آفریقا به دلیل حضور خفاش میوه در این مزارع اقدامات امنیت زیستی باید درمکان ها اجرا شود . برای RESTV پیام های آموزشی بهداشت عمومی باید روی کاهش خطر انتقال خوک به انسان در نتیجه پرورش نامناسب و شیوه کشتار و مصرف ناامن خون تازه ، شیر خام یا بافت های حیوانات تمرکز داشته باشند . دستکش و سایر لباس های حفاظتی مناسب باید هنگام جابجایی حیوانات و یا بافت های آلوده حیوانات و هنگامی که کشتار حیوانات انجام می شود استفاده شود . در مناطقی که RESTV در خوک گزارش شده است باید تمام محصولات حیوانات ( خون ، گوشت ، شیر ) قبل از مصرف به طور کامل پخته شود .

کنترل عفونت در مراکز بهداشتی درمانی :

انتقال انسان به انسان ویروس ابولا اصولاً از طریق تماس مستقیم یا غیر مستقیم با خون یا ترشحات بدن همراه است . انتقال به پرسنل بهداشتی درمانی وقتی که اقدامات محافظتی کنترل عفونت انجام نشده است گزارش شده است . به دلیل اینکه شروع علائم ممکن است غیر اختصاصی باشد همیشه تشخیص سریع بیماران ابولا ممکن نیست. به همین دلیل مهم است که پرسنل بهداشتی درمانی اقدامات استاندارد پیشگیری را به طور دائم برای همه بیماران بدون توجه به تشخیص هایشان در تمام زمان ها و در همه مراحل انجام دهند .

این اقدامات شامل بهداشت اولیه دست ، بهداشت تنفسی ، استفاده از وسایل حفاظت شخصی ( بر طبق خطر پاشیده شدن یا تماس با مواد آلوده ) تزریقات ایمن و شیوه های تزریق ایمن   .پرسنل بهداشتی درمانی که از بیماران مشکوک و یا تائید شده ابولا ویروس مراقبت انجام دهند باید علاوه بر احتیاطات استاندارد یا اقدامات کنترل عفونت برای اجتناب از هر گونه تماس با خون بیمار و ترشحات بدن و تماس مستقیم بدون محافظت با محیط آلوده احتمالی این اقدامات را  انجام دهند :

 در تماس نزدیک ( کمتر از یک متر ) با بیماران مبتلا  به EBV بآل

 پرسنل بهداشتی درمانی باید محافظ صورت ( ماسک های پزشکی ، عینک ) گان های آستین بلند ، دستکش استریل بپوشند .

پرسنل آزمایشگاه ها در خطر هستند . نمونه های تهیه شده از افراد مشکوک یا حیوانات برای تشخیص باید توسط پرسنل آموزش دیده حمل شود و در آزمایشگاه های مناسب و مجهز انجام شود .

اقداماتWHO :

سازمان جهانی بهداشت WHO کارشناسان و مدارک و اطلاعات را برای تحقیقات بیماری و کنترل تأمین می کند .

توصیه ها برای کنترل عفونت هنگام ارائه مراقبت از بیماران مشکوک یا تائید شده تب خون ریزی دهنده ابولا .تهیه دستورالعمل های کنترل عفونت برای مراقبت از بیماران مشکوک یا تائید شده فیلو ویروس ( ابولا ) تب خونریزی دهنده marchzoon. این اسناد در حال حاضر در حال بروز رسانی است .

پیشگیری استاندارد به منظور کاهش خطر انتقال از طریق خون و سایر پاتوژنها ، اگر اقدامات استاندارد انجام شود پیشگیری می تواند به جلوگیری از انتقال از طریق خون و سایر ترشحات بدن کمک نماید .

اقدامات پیشگیری استاندارد در  درمان و مراقبت همه بیماران بدون توجه به اینکه مشکوک باشد یا تائید شده باشد توصیه می شود که این اقدامات شامل بهداشت دست ، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی برای جلوگیری از تماس مستقیم با خون و مایعات بدن ، پیشگیری از Needing شدن و صدمات ناشی از وسایل نوک تیز و مجموعه ای از کنترل های محیطی .

ترجمه : مهدی شرفی¹ با همکاری مهندس رئیسی²

منبع:    http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs103/en/

1-      مهدی شرفی ( کارشناس بیماریهای واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی فسا)

2-      مهندس عبداله رییسی (مدیرگروه مبارزه با بیماری های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی فسا )