به گزارش وبدا، در اردیبهشت‌ماه امسال، ۱۶ مرکز نوآوری تخصصی در حوزه سلامت موفق به اخذ مجوز راه‌اندازی و فعالیت از شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی شدند. ایجاد این مراکز با هدف توسعه بسترهای نوآوری، حمایت از ایده‌های فناورانه و تقویت فعالیت‌های دانش‌بنیان در دل دانشگاه‌های علوم پزشکی صورت گرفته است.

در حوزه زیرساخت‌های رشد فناوری نیز، تعداد کل مراکز رشد فناوری سلامت در کشور به ۱۲۰ مرکز رسیده است. از سال گذشته تا کنون، سه مرکز رشد فناوری سلامت جدید به این مجموعه افزوده شده است که مربوط به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه بوده و به توسعه ظرفیت‌های حمایتی از شرکت‌ها و واحدهای فناور کمک کرده‌اند.

ارائه ۱۸۱۳ خدمت فناورانه در سال گذشته

سال گذشته و در راستای حمایت از فعالان حوزه پژوهش و فناوری، در مجموع ۱۸۱۳ مورد خدمت فناورانه به جامعه نخبگانی، فناوران و شرکت‌های مستقر در مراکز نوآوری، مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی ارائه شده است.

از این تعداد، ۱۳۰۲ خدمت در حوزه مشاوره ارائه شده که با رویکرد توانمندسازی فناوران در مسیرهای پیچیده‌ای همچون بازاریابی، تیم‌سازی، تجاری‌سازی محصولات، ارائه مشاوره‌های استراتژیک در حوزه مالکیت فکری و ثبت اختراعات و همچنین تسهیل فرآیند اخذ مجوزها و پروانه‌های ساخت صورت گرفته است.

همچنین ۵۱۱ خدمت در قالب قرارداد استفاده از تجهیزات ارائه شده که شامل اجاره فضاهای اداری و آزمایشگاهی، تأمین تجهیزات جانبی و ارائه خدمات تجهیزاتی در رویدادهای علمی، کنگره‌ها و کارگاه‌های تخصصی بوده است.

۱۴۰۴؛ سال فعال در مسیر تبدیل پژوهش به محصول

در حوزه توسعه پروژه‌های فناورانه سلامت نیز سال ۱۴۰۴ به عنوان سالی فعال در مسیر تبدیل پژوهش به محصول ثبت شده است. بر اساس آمارهای موجود، در این سال مجموعاً ۱۴۸۵ پروژه فناوری در دانشگاه‌های علوم پزشکی در حال اجرا بوده است.

از این میان، ۴۳۹ پروژه به صورت مشترک اجرا شده و ۲۹۲ مرکز همکار غیر دانشگاهی در اجرای این پروژه‌ها مشارکت داشته‌اند. همچنین ۲۸۴ پروژه در قالب پایان‌نامه‌های دانشگاهی تعریف و اجرا شده است که نشان‌دهنده نقش مؤثر دانشجویان و پژوهشگران جوان در توسعه فناوری‌های سلامت است.

تشکیل بانک اطلاعاتی محصولات سلامت محور با ثبت ۹۵۵۰ قلم محصول

در حوزه محصولات سلامت‌محور نیز بانک اطلاعاتی محصولات سلامت‌محور با ثبت ۹۵۵۰ قلم محصول شکل گرفته است. در سال ۱۴۰۴ تعداد ۱۳۲۹ نمونه اولیه (پروتوتایپ) از محصولات فناورانه توسعه یافته است. از میان محصولات ثبت‌شده، ۵۷۸ محصول موفق به دریافت مجوزهای قانونی شده‌اند و ۲۸۱ دستاورد فناورانه نیز با عبور از چرخه تولید، به مرحله نهایی تجاری‌سازی و ورود به بازار رسیده‌اند. این آمار نشان‌دهنده ظرفیت قابل توجه زیست‌بوم فناوری سلامت در تبدیل دانش به محصول و حرکت در مسیر خودکفایی در زنجیره ارزش سلامت است.

در ادامه این روند، شش محصول فناورانه نیز در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ موفق شدند به مرحله تولید آزمایشگاهی دست یابند. این محصولات در حوزه تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی توسعه یافته‌اند و شامل چند نوع کیت تشخیص افتراقی انواع بیماری‌ها، زخم‌پوش مخصوص سوختگی، یک نوع مکمل هپاتوپروتکتیو و فناوری تشخیص تقلبات مربوط به زعفران با استفاده از هوش مصنوعی هستند.

رشد قابل توجه توسعه شرکت ها و واحدهای فناور

از منظر توسعه شرکت‌ها و واحدهای فناور نیز زیست‌بوم نوآوری سلامت به رشد قابل توجهی دست یافته است. در حال حاضر مجموعاً ۵۷۵۴ واحد فناور در پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد حوزه سلامت مستقر هستند که این امر بیانگر انباشت قابل توجهی از تخصص و سرمایه انسانی در این حوزه است. در این میان، تنها در سال ۱۴۰۴ تعداد ۷۵۹ واحد فناور جدید به این مجموعه افزوده شده‌اند.

در حوزه مالکیت فکری نیز دستاوردهای قابل توجهی به ثبت رسیده است. تاکنون مجموعاً ۴۹۰۱ پتنت داخلی و بین‌المللی در حوزه سلامت ثبت شده است که از این میان، ۲۳۱ پتنت جدید مربوط به سال گذشته است. این آمار بیانگر عمق نفوذ پژوهش‌های کاربردی و توجه به صیانت از دارایی‌های فکری نخبگان در زیست‌بوم فناوری سلامت کشور است.

تشکیل کمیته تاب آوری و بررسی خسارات وارد شده به زیرساخت های فناوری

در کنار این اقدامات، به منظور مدیریت شرایط خاص و بررسی خسارات وارد شده به زیرساخت‌های فناوری، کمیته تاب‌آوری نیز تشکیل شده است. این کمیته در پی جنگ رمضان و حملات صورت‌گرفته در اسفند سال گذشته و فروردین‌ماه امسال از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی تشکیل شده و در همین راستا مکاتبه و تعامل با دانشگاه‌ها برای بررسی خسارات وارد شده به زیرساخت‌های فناوری انجام شده است.

همچنین در راستای حمایت از فعالیت‌های پژوهشی و تسهیل اجرای طرح‌های ارتباط با صنعت، اقداماتی برای تسهیل صدور مفاصاحساب طرح‌های پژوهشی و ارتباط با صنعت دانشگاه‌ها از سوی سازمان بیمه تأمین اجتماعی صورت گرفته است. در این زمینه، از طریق مکاتبه با شعب تأمین اجتماعی دارای چالش، نامه‌های تأییدیه پژوهشی بودن طرح‌های ارتباط با صنعت برای دانشگاه‌های مختلف و بنا به درخواست آنان صادر شده تا فرآیند صدور مفاصاحساب این طرح‌ها تسهیل شود.

بنا بر اعلام دفتر توسعه فناوری سلامت معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، مجموع این اقدامات نشان‌دهنده روند رو به رشد توسعه زیرساخت‌ها، حمایت‌های فناورانه و افزایش خروجی‌های علمی و اقتصادی در زیست‌بوم فناوری سلامت کشور است؛ روندی که نقش مهمی در تبدیل ظرفیت‌های علمی دانشگاه‌ها به محصولات و خدمات سلامت‌محور ایفا می‌کند.