به گزارش وب دا فسا؛ سلامت زنان و به ویژه مادران از مفاهیم زیر بنایی در توسعه جوامع است. زنان حدود نیمی از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند و نه تنها مسئول سلامت خود هستند بلکه بیشترین مراقبت‌ها را برای بهداشت خانواده انجام می‌دهند.

 

امروزه یکی از عوامل نگران‌کننده در سلامتی زنان، سرطان پستان است. سرطان پستان بیماری است که در آن، سلول‌های بدخیم در بافت پستان ایجاد می‌شوند.

در اکثر کشورهای دنیا سرطان پستان شایع‌ترین سرطان در زنان است. در ایران نیز این بیماری در صدر سرطان‌های زنان قرار دارد و بروز آن در حال افزایش است.

 

حقایق کلیدی:

سرطان سینه باعث مرگ 670 هزار نفر در جهان در سال 2022 شد. تقریباً نیمی از سرطان‌های سینه در زنانی اتفاق می‌افتد که هیچ عامل خطر خاصی به جز جنس و سن ندارند.

 

سرطان سینه شایع ترین سرطان در زنان در 157 کشور از 185 کشور در سال 2022 بود. سرطان سینه در همه کشورهای جهان رخ می دهد. تقریباً 0.5 تا 1 درصد از سرطان های سینه در مردان رخ می دهد.

 

نمای کلی:

سرطان سینه بیماری است که در آن سلول‌های غیرطبیعی سینه خارج از کنترل رشد می‌کنند و تومور ایجاد می‌کنند. در صورت عدم کنترل، تومورها می توانند در سراسر بدن پخش شوند و کشنده شوند. سلول های سرطان سینه در داخل مجاری شیر و یا لوبول های تولید کننده شیر پستان شروع می شوند. اولیه ترین شکل (درجا) تهدید کننده زندگی نیست و در مراحل اولیه قابل تشخیص است. سلول های سرطانی می توانند به بافت سینه مجاور گسترش یابند (تهاجم). این باعث ایجاد تومورهایی می شود که باعث ایجاد توده یا ضخیم شدن می شوند.

 

سرطان های مهاجم می توانند به غدد لنفاوی مجاور یا سایر اندام ها گسترش یابند (متاستاز). متاستاز می تواند تهدید کننده زندگی و کشنده باشد.

درمان بر اساس فرد، نوع سرطان و گسترش آن است. درمان، ترکیبی از جراحی، پرتودرمانی و دارو است.

 

دامنه مشکل:

در سال 2022، 2 میلیون و 300 هزار زن مبتلا به سرطان سینه تشخیص داده شدند و 670 هزار نفر در سراسر جهان جان خود را از دست دادند. سرطان سینه در هر کشوری از جهان در زنان در هر سنی پس از بلوغ اتفاق می‌افتد، اما با افزایش نرخ در سنین بالاتر. 

 

چه کسانی در معرض خطر هستند؟

جنسیت زن قوی‌ترین عامل خطر برای سرطان سینه است. عوامل دیگری که خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش می‌دهند عبارتند از:

- افزایش سن 

- چاقی و اضافه وزن 

- مصرف بیش از حد الکل

- سابقه خانوادگی سرطان سینه 

- قرارگیری در معرض اشعه 

- سابقه تولید مثل (مانند سن شروع قاعدگی و سن اولین بارداری) 

- مصرف دخانیات و هورمون‌درمانی پس از یائسگی

 

علائم و نشانه ها:

 

در اکثر مردم وقتی سرطان  در مراحل اولیه است، هیچ علامتی را تجربه نمی کنند، بنابراین تشخیص زودهنگام اهمیت دارد.

سرطان سینه می تواند ترکیبی از علائم را داشته باشد، به خصوص زمانی که پیشرفته تر باشد.

علائم سرطان سینه می تواند شامل موارد زیر باشد:

-          توده یا ضخیم شدن سینه، اغلب بدون درد

-          تغییر در اندازه، شکل یا ظاهر سینه

-          گودی، قرمزی، فرورفتگی یا سایر تغییرات در پوست

-          تغییر در ظاهر نوک پستان یا پوست اطراف نوک پستان

-          ترشح مایع غیر طبیعی یا خونی از نوک پستان

 

نکات مهم:

-          افراد مبتلا به توده غیرطبیعی سینه باید به دنبال مراقبت های پزشکی باشند، حتی اگر این توده درد نداشته باشد.

-          اکثر توده های سینه سرطانی نیستند. توده‌های سرطانی پستان زمانی که کوچک هستند و به غدد لنفاوی مجاور سرایت نکرده‌اند، با موفقیت درمان می‌شوند.

-          سرطان سینه ممکن است به نواحی دیگر بدن سرایت کند و علائم دیگری را ایجاد کند.

-          اغلب، شایع‌ترین محل انتشار و اولین محل قابل تشخیص، در غدد لنفاوی زیر بازو است، اگرچه ممکن است غدد لنفاوی حامل سرطان وجود داشته باشد که قابل احساس نباشد.

-          با گذشت زمان، سلول های سرطانی ممکن است به سایر اندام ها از جمله ریه ها، کبد، مغز و استخوان ها گسترش یابند. هنگامی که آنها به این مکان ها می رسند، علائم جدید مرتبط با سرطان مانند درد استخوان یا سردرد ممکن است ظاهر شوند.

 

تشخیص زودهنگام: کلید نجات

تشخیص زودهنگام و درمان به موقع می‌تواند مرگ و میر ناشی از سرطان سینه را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

علائم این بیماری شامل موارد زیر است:

توده یا ضخیم شدن سینه، اغلب بدون درد تغییر در اندازه، شکل یا ظاهر سینه فرورفتگی، قرمزی، ایجاد حفره یا سایر تغییرات در پوست سینه تغییر در ظاهر نوک سینه یا پوست اطراف آن ترشح غیرطبیعی یا خونی از نوک سینه

زنان باید با مشاهده هرگونه تغییر غیرطبیعی در سینه‌های خود، فوراً به پزشک مراجعه کنند.

تشخیص زودهنگام شامل دو جزء اصلی است: تشخیص زودهنگام: آگاهی از علائم و نشانه‌های سرطان سینه و اهمیت مراجعه به پزشک برای بررسی یافته‌های غیرطبیعی. غربالگری: استفاده از ماموگرافی در جمعیت سالم، معمولاً زنان ۵۰ تا ۶۹ ساله، برای شناسایی ضایعات پیش‌بالینی قبل از بروز علائم.

 

درمان: رویکردهای ترکیبی

درمان سرطان سینه بر اساس نوع سرطان و میزان گسترش آن تعیین می‌شود. روش‌های درمانی شامل موارد زیر است:

جراحی: برداشتن تومور سینه (لامپکتومی) یا کل سینه (ماستکتومی).

پرتودرمانی: کاهش خطر عود سرطان در سینه و بافت‌های اطراف آن.

داروهای هدفمند: شامل شیمی‌درمانی، هورمون‌درمانی، و درمان‌های بیولوژیکی هدفمند.

 

پیام کلیدی:

سرطان سینه یک بیماری قابل پیشگیری و قابل درمان است، اما موفقیت در مقابله با آن نیازمند دسترسی به خدمات تشخیصی و درمانی به موقع و جامع است.

افزایش آگاهی عمومی و تقویت سیستم‌های سلامت می‌تواند نقش کلیدی در کاهش بار این بیماری داشته باشد.

 

منبع: آمار و اطلاعات سازمان بهداشت جهانی گردآوری: روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی فسا