پروفسور رضا ملکزاده: مرگ زودرس و بیماریهای غیرواگیر بزرگترین چالش سلامت ایران است
پروفسور رضا ملک زاده استاد ممتاز و ریاست پژوهشکده گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران در اختتامیه دوازدهمین جشنواره پژوهشی حکیم شرق با اشاره به دستاوردهای نظام سلامت ایران پس از انقلاب اسلامی، مهمترین چالش امروز کشور را مرگ زودرس ناشی از بیماریهای غیرواگیر دانست و تأکید کرد: باید با برنامهریزی دقیق، سلامت پایدار جامعه تضمین شود.
به گزارش وب دا فسا؛ پروفسور رضا ملکزاده ضمن تبریک ولادت حضرت زهرا(س) و روز مادر به همه بانوان، به مرور خاطرات خود از سالهای نخستین تأسیس این دانشگاه پرداخت و گفت: در آن دوران تلاشهای فراوانی برای شکلگیری و ارتقای دانشگاه صورت گرفت و بارها از شیراز به فسا آمدم تا درس فیزیولوژی ارائه کنم.
وزیر اسبق بهداشت و معاون پیشین تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت در ادامه به دستاوردهای نظام سلامت ایران اشاره کرد و افزود: پس از انقلاب اسلامی، میزان مرگومیر کودکان و مادران بهطور چشمگیری کاهش یافت و امید به زندگی از حدود ۴۵ سال در دهه ۱۹۵۰ به بیش از ۷۹ سال برای زنان و ۷۶ سال برای مردان افزایش پیدا کرد. یکی از عوامل اصلی این پیشرفت، ارتقای سطح سواد زنان ایرانی بود.
پروفسور ملکزاده با بیان اینکه ایران در تربیت پزشکان عمومی، متخصص و فوق تخصص رشد چشمگیری داشته است، گفت: زنان در حوزه سلامت از نظر تحصیلات حتی از مردان پیشی گرفتهاند. همچنین ایران در تولید علم و مقالات علمی در سطح منطقه پیشتاز بوده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به چالشهای امروز نظام سلامت اشاره کرد و اظهار داشت: مرگ زودرس، یعنی مرگ پیش از ۷۰ سالگی، در ایران بسیار بالاست. مهمترین عوامل این مرگها بیماریهای قلبی و عروقی، سکتههای مغزی، سرطانها، دیابت و بیماریهای مزمن ریوی هستند. تنها در یک سال، بیش از ۹۲ هزار نفر در ایران دچار سکته قلبی و ۴۳ هزار نفر دچار سکته مغزی میشوند. این بیماریها تا ۸۰ درصد قابل پیشگیریاند.
وی افزود: نزدیک به ۵۰ درصد ایرانیان بالای ۵۰ سال فشار خون بالا دارند و حدود ۶۵ درصد چربی خون بالا. ترکیب این دو عامل، خطر سکتههای قلبی و مغزی را به شدت افزایش میدهد.
غربالگری در سنین ۳۰ تا ۴۰ سالگی
ریاست پژوهشکده گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کرد: باید همه ایرانیان در سنین ۳۰ تا ۴۰ سالگی یک بار غربالگری شوند. در این بررسی، فشار خون، چربی خون و اندازه دور شکم باید کنترل شود تا افرادی که استعداد ابتلا به سکتههای قلبی و مغزی دارند شناسایی شوند. این افراد میتوانند با اصلاح سبک زندگی و در صورت نیاز مصرف دارو، از بروز سکته جلوگیری کنند و ده سال عمر سالم به دست آورند.»
کاهش زاد و ولد و باروری
پرفسور ملکزاده همچنین به موضوع جمعیت و باروری پرداخت و گفت: نرخ زاد و ولد در ایران بهشدت کاهش یافته است. برای نخستین بار در سال ۱۴۰۳ تعداد تولدها به زیر یک میلیون رسید. این کاهش باروری یکی از چالشهای جدی آینده کشور است و قوانین مصوب نیز نتوانستهاند تأثیر مؤثری در افزایش نرخ تولد داشته باشند.
وی با اشاره به مطالعه بزرگ در یکی از استان های شمالی کشور گفت: این مطالعه نشان داد که شیوع بالای سرطان مری در این منطقه ناشی از هفت عامل اصلی است:
۱. مصرف کم سبزیجات و میوه
۲. نوشیدن چای داغ
۳. بهداشت ضعیف دهان و دندان
۴. مصرف تریاک
۵. استفاده از آب انبار آلوده
۶. آلودگی هوای داخل خانه
۷. سبک زندگی ناسالم
این استاد ممتاز دانشگاه افزود: این عوامل در مجموع ۷۰ درصد علت شیوع بالای سرطان مری در این نقطه از ایران بودند. مطالعه روی ۵۰ هزار نفر طی ۲۰ سال نشان داد که ۶۳ درصد آنان پیش از ۷۰ سالگی فوت میکنند.
در ادامه پرفسور ملکزاده به طرح پلیپیل وی اشاره کرد و توضیح داد: این قرص ترکیبی از داروهای فشار خون، چربی و آسپرین است که مصرف آن میتواند تا ۵۷ درصد سکتههای قلبی و مغزی را کاهش دهد.
ریاست پژوهشکده گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران همچنین به مطالعه پرسشهمگانی (Persian Cohort) اشاره کرد و گفت: این مطالعه با مشارکت دانشگاههای تیپ یک، تیپ دو و تیپ سه کشور آغاز شد. دانشگاه علوم پزشکی فسا نیز یکی از مراکز فعال این پروژه بود. در این مطالعه، بیش از ۲۲۰ هزار نفر از سراسر ایران وارد طرح شدند و اطلاعات کامل شامل آزمایش خون، ادرار، ناخن و دادههای بالینی از آنان جمعآوری شد.
پروفسور ملکزاده در پایان تأکید کرد: با وجود پیشرفتهای چشمگیر در حوزه سلامت، چالشهای اصلی امروز ایران بیماریهای غیرواگیر، کاهش نرخ باروری و مرگ زودرس است. غربالگری در سنین ۳۰ تا ۴۰ سالگی و اصلاح سبک زندگی میتواند نقش مهمی در پیشگیری از این مشکلات داشته باشد.

نظر دهید